Wethouders wonen steeds vaker ver weg: helft gemeenten heeft minimaal één wethouder van buiten

In dit artikel:

Wethouders zijn volgens de wet verplicht in hun eigen gemeente te wonen, maar in de praktijk gebeurt dat steeds vaker niet. In vijf van de tien gemeenten in de regio heeft het nieuwe college minstens één wethouder die buiten de gemeente woont, meestal met een ontheffing van de woonplicht. Die uitzondering geldt nu één jaar en moet telkens opnieuw worden aangevraagd, maar de Wethoudersvereniging wil dat veranderen naar een ontheffing voor de hele raadsperiode.

Volgens Joe van der Wouw, die namens Public Matters voor de vereniging spreekt, voegt de jaarlijkse aanvraag weinig toe als al bij de benoeming duidelijk is dat een wethouder niet gaat verhuizen. Een langdurige ontheffing zou vooral meer duidelijkheid geven voor de wethouder, het gezin en de gemeenteraad, en onnodige administratieve en politieke onzekerheid voorkomen.

Dat wethouders vaker buiten de gemeente worden gezocht, komt vooral doordat partijen moeilijk geschikte kandidaten binnen de eigen gemeentegrenzen vinden. Het wethouderschap is inhoudelijk zwaarder en vraagt vaker om specialistische kennis. Daar komt bij dat kandidaten vaak hun baan opgeven, financieel achteruit kunnen gaan en weinig zekerheid hebben of zij vier jaar aanblijven. Een verhuizing van het hele gezin maakt de functie voor sommigen minder aantrekkelijk.

Het werken met een wethouder van buiten de gemeente heeft voor- en nadelen. Een buitenstaander kan extra kennis en een frisse blik meebrengen, maar kent de lokale verhoudingen, netwerken en gevoeligheden soms minder goed. Ook kan het bij inwoners de indruk wekken dat de wethouder minder betrokken is, al zegt Van der Wouw dat echte lokale betrokkenheid vooral blijkt uit aanwezigheid, bereikbaarheid en inzet.